Etapy rozwoju mowy


 

Leon Kaczmarek wyróżnił cztery okresy kształtowania mowy dziecięcej:

–        okres melodii (0-1 r.ż.),

–        okres wyrazu (1-2 r.ż.),

–        okres zdania (2-3 r.ż.),

–        okres swoistej mowy dziecięcej (3-6/7 r.ż.)

Dzięki temu podziałowi, łatwiej możemy kontrolować, czy mowa naszego dziecka rozwija się prawidłowo. Jednakże należy zwrócić uwagę na to, że każde dziecko rozwija się indywidualnie. Niektóre dzieci wcześniej zaczynają posługiwać się prawidłową mową, a inne trochę później. Dlatego, w razie jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się ze specjalistą.

Okres melodii (0-12 miesięcy) rozpoczyna się w momencie narodzin. Za pomocą krzyku, dziecko komunikuje się z osobami je otaczającymi i wyraża swoje potrzeby. Ok. 2-3 mies. życia u dziecka pojawia się tzw. głużenie. Głużenie nie jest jeszcze mówieniem, jednak w jego wyniku powstają dźwięki przypominające samogłoski i spółgłoski, a nawet grupy spółgłoskowe.

W drugim półroczu życia dziecka pojawia się gaworzenie (6-9 miesiąc). Jest to zamierzone powtarzanie i naśladowanie mowy innych osób oraz dźwięków wydawanych przez samo dziecko.

Pod koniec 1 roku życia dziecko rozumie treść prostych poleceń, pojawiają się również pierwsze słowa (np. mama, tata, baba).

W okresie wyrazu (12-24 miesiące) dziecko artykułuje samogłoski (z wyjątkiem ą, ę) oraz spółgłoski: m,p,b,t,d,n,l,ś,ć czasami także ź i dź. Trudne w wymowie spółgłoski zastępuje łatwiejszymi (tzw. substytucje), a także upraszcza grupy spółgłoskowe.

W okresie zdania (2-3 rok życia) doskonali się wymowa i rozbudowuje słownik. Drugi rok życia dziecka przynosi lawinę nowych słów (wypowiadanych jeszcze nieporadnie) i pierwsze krótkie zdania. Realizacja głosek często nie jest jeszcze w pełni zgodna z normą. Mowę dziecka 3-letniego cechuje zmiękczanie głosek, np. głoski: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż często wymawiane są jak: ś, ź, ć, dź. W tym wieku dziecko wykorzystuje w swojej mowie wszystkie samogłoski oraz p, b, m, f, t, d, n, l, j, k, g, ch oraz ś, ź, ć, dź.

Czterolatek nie powinien posługiwać się już zmiękczeniami. Na tym etapie głoski syczące: s,z,c,dz nie mogą być już zmiękczane. Głoski szumiące: sz,ż,cz,dż mogą być wymawiane jak: s,z,c,dz a głoska r może być artykułowana jak l. W tym wieku dziecko rozumie i mówi coraz więcej. Zadaje bardzo dużo pytań i tworzy własne słowa, tzw. neologizmy dziecięce.

Wypowiedzi dziecka 5-letniego powinny być w pełni zrozumiałe nie tylko dla rodzica, lecz także dla każdej osoby z zewnątrz. Głoski, które pojawiły się w 4 r. ż. utrwalają się w wymowie spontanicznej. W tym okresie w mowie dziecka pojawiają się już głoski najtrudniejsze: sz,ż,cz,dż oraz r.

Mowa dziecka powinna w pełni zostać opanowana do siódmego roku życia.

 

 

Design by Agencja Reklamowa i Drukarnia Trójwizja
projektowanie stron www